PODELA IGRAČAKA U GRADSKOJ BIBLIOTECI VRŠAC

Tokom trajanja Dečje nedelje, u Gradskoj biblioteci je organizovana humanitarna akcija „Deca deci“, u kojoj su prikupljene igračke i knjige za mališane iz socijalno ugroženih porodica.

Deca koja su u sredu 19. oktobra, u pratnji staratelja, posetila Gradsku biblioteku imala su čemu i da se obraduju, s obzirom na to da je prikupljen veliki broj igračaka.

„Pošto su Vrščani pokazali veliko interesovanje da pomognu svojim socijalno ugroženim sugrađanima, akciju ćemo organizovati i tokom predstojećih godina, u nadi da će odziv biti sličan ovogodišnjem. Takođe, ovom prilikom želim da se zahvalim svima koji su svojim poklonima i zalaganjem doprineli akciji.“, istakla je Darinka Mihajlović, direktor Gradske biblioteke Vršac.

Podela igračaka

U SREDU, 19.10.2016. GODINE,

GRADSKA BIBLIOTEKA U VRŠCU,

U SARADNjI SA CENTROM ZA SOCIJALNI RAD,

ĆE ORGANIZOVATI PODELU IGRAČAKA,

PRIKUPLjENIH TOKOM AKCIJE DEČIJE NEDELjE,

DECI IZ SOCIJALNO UGROŽENIH PORODICA.

Gradska biblioteka Vršac, Centar za banatske studije i Udruženje ljubitelja starina „Feliks Mileker“ organizuju seriju predavanja povodom obeležavanja jubilarne, 300. godišnjice oslobođenja Vršca od Turaka. Prvo predavanje, pod nazivom „Vršac u srednjem veku“ održaće se u četvrtak, 13. oktobra u 18 časova u salonu Gradske biblioteke, dok će ostala predavanja („Vršac u godinama turske vladavine“ i „Oslobođenje Vršca od turskog jarma“) biti održana tokom predstojećih meseci.

Svako ko se bavi istorijom grada Vršca nailazi na isti problem: o vremenu između Stare ere i godina uoči oslobođenja ovih krajeva od Turaka, literatura nam daje vrlo oskudne podatke; pre poznog srednjeg veka, u kom naselja dobijaju stalniji karakter, u Vršcu i okolini pronađeni su tragovi Starčevačke, Vinčanske i Vatinske kulture, potom Kimeraca, Tračana, Kelta, Skita, Dačana, Agatiržana, Rimljana, Sarmata, Gepida, Avara, Slovena, Ugara i drugih naroda, ali o događajima u vekovima koji su usledili raspolažemo sa vrlo malo podataka.

Ono što znamo je da se pre osvajanja Banata 1552. godine od strane Ahmet-paše, u Vršcu smenjuju mađarski i srpski vladari, i da su u tim vekovima sagrađene najstarije građevine u našem gradu: Vršačka kula i manastir Mesić. Međutim, tačna godina njihove izgradnje ostaje nepoznata, pa se u nedostatku validnih dokaza oslanjamo na pretpostavke i šture informacije. Smatra se da je Vršačku kulu sagradio u prvoj polovini 15. veka despot Đurađ Branković na temeljima rimske utvrde, u vreme kada i Vršac dobija ime – daleke 1427. pominje se u obliku PODVRŠAN, kasnije VARŠOC, VERŠEC itd., a godina izgradnje manastira Mesić smeštena je negde između 12. i čak 16. veka.

Međutim, da li je zaista bilo tako? Možemo li da budemo sigurni da kula nije čitavih vek i po starija nego što se smatra, i da li postoje dokazi da je Vršac još pre imena Podvršan bio poznat pod nekim drugim nazivom? 

Odgovor na ova, kao i na mnoga pitanja, pokušaće da nam pruži dr Aleksandar Krstić, naučni saradnik Istorijskog instituta u Beogradu i autor mnogobrojnih monografija, članaka i rasprava. Tokom svojih istraživanja istorijske geografije srpskih zemalja i srpsko-ugarskih odnosa u srednjem veku ušao je u trag bogatoj dokumentaciji o istoriji Vršca, koja je decenijama i vekovima čamila zaboravljena po depoima arhiva u Temišvaru, Budimpešti i Beču. Hroničari varoši pod Vršačkom kulom su tokom vekova imali vrlo nezahvalan zadatak da sakupe podatke iz dokumentacije koja je najvećim delom nestala u plamenu tokom turskih osvajanja i nacističke okupacije, ali istraživačima danas, u novom veku i digitalnoj eri, na raspolaganju stoje turski defteri, prepiske vladara i ostala dokumenta.

Moderator predavanja koje ne sme da propusti ni jedan pravi ljubitelja hronika Vršca u starini biće prof. Neven Daničić.

Salon Gradske biblioteke je u četvrtak 13. oktobra bio tesan da primi sve zaljubljenike u istoriju varoši pod kulom. Predavanje „Vršac u srednjem veku“ u okviru obeležavanja jubilarne 300. godišnjice oslobođenja Vršca od Turaka okupilo je veliki broj posetilaca, pre svega zbog najavljenih novih informacija o prošlosti našeg grada.

Naime, naučni saradnik Istorijskog instituta Beograd, dr Aleksandar Krstić pripremio je za ovu priliku pregršt istorijskih podataka koji bacaju novo svetlo na istoriju Vršca; na tragu svojih istraživanja došao je do podatka da je naziv „Podvršan“ nosilo u srednjem veku naselje u današnjoj Rumuniji, a najraniji sačuvani pisani pomen Vršca, pod njegovim mađarskim imenom Ér(d)somlyó, potiče iz 1227. godine, kada je kaločki nadbiskup menjao ovaj svoj posed sa kraljem Andrijom II (II. András) za grad Požegu u Slavoniji. Dominikanski manastir postojao je u Vršcu od prve polovine 13. veka, kao trgovište naselje se pominje 1330. godine, a kao parohijsko mesto 1334. godine. Umesto u 15. vek, kao što se do sada mislilo, izgradnju kule dr Aleksandar Krstić smešta u 13. vek, pošto je nakon odlaska Mongola u proleće 1242. godine kralj Bela IV (1235-1270), da bi ojačao odbrambeni sistem zemlje, započeo masovnu izgradnju kamenih utvrđenja širom Ugarske. Smatra se da je u decenijama koje su sledile nakon mongolske najezde podignuta i tvrđava u Vršcu. Ipak, prvi sačuvani podatak o vršačkom utvrđenju potiče iz 1323. godine. Kralj Žigmund je pre 1431. godine grad sa pripadajućim vlastelinstvom i utvrđenjem darovao despotu Đurađu Brankoviću.

Takođe se ispostavilo da se i neki podaci pripisivani Vršcu ipak na njega ne odnose. Tako se u literaturi odavno provlači tvrdnja da je 1494. godine blagajnik kralja Vladislava II za bure vršačkog vina plaćao 10,5 zlatnih forinti. Međutim, u ugarskim dvorskim knjigama iz 1494. i 1495. godine stoji nešto drugo: za kralja je 28. februara 1495. godine in Wereche, gde se u to vreme nalazio, kupljeno septem vasa vini, koje su plaćene 74 forinte. Na osnovu kraljevog kretanja, koje se može pratiti i po toj računskoj knjizi, vidi se da je ovde u pitanju Virovitica (mađ. Verőce), a ne Vršac.

Predavanje dr Aleksandra Krstića i podaci iz validnih izvora koje navodi, smeštaju Vršac i kulu dalje u prošlost i time okreću nove stranice (ili brišu stare?) u istoriji našeg grada. 

Ostala predavanja  (Vršac u godinama turske vladavine" i "Oslobođenje Vršca od turskog jarma") biće održana tokom predstojećih meseci.

Promocija knjige „Dilema“ Ljubomira Stefanovića održana je u četvrtak 6. oktobra u vršačkoj Gradskoj biblioteci.

O knjizi posvećenoj ilegalcima i njihovim pomagačima, koji su stradali od fašističke okupatorske vlasti u periodu od 1941. do 1943. godine, pored autora govorio je i vršački književnik Dušan Belča. Knjiga je podeljena u dva dela: prvi deo govori o političkom i ilegalnom radu porodice koja je zbog toga višestruko stradala; i sam uključen još kao dečak u ilegalni rad, Ljubomir Stefanović je upoznao mehanizam delovanja naših banatskih ilegalaca i mogao je da vidi sve detalje i rezultate njihove borbe – skrivanja, izdaje, stradanja, smrti i konačno ubiranje plodova i uživanje u njima. Opis seoskog i porodičnog života je mali biser ove knjige, jer nam autor opisuje detalje kuće, raspored objekata u domaćinstvu, svakodnevni mukotrpni život gotovo do detalja.

U drugom delu autor izlaže najvažnije rezultate svojih projekata koje je ostavio zavičaju, a to su, između ostalih, izgradnja vodovoda grada Vršca i izgradnja kanalske mreže za zaštitu od bujičnih voda.

Gradska biblioteka Vršac organizuje u okviru Dečije nedelje akciju prikupljanja igračaka za decu, namenjenih mališanima iz socijalno ugroženih porodica. Akcija će trajati do 10. oktobra, posle čega će takođe u prostorijama Gradske biblioteke biti organizovana podela igračaka.

Odziv akciji je više nego dobar, s obzirom da deca svakodnevno donose velike količine igračaka, među kojima su i one potpuno nove, još neotpakovane. Druga strana akcije je da i mališani koji donose poklone svojim drugarima iz socijalno ugroženih porodica uče da dele, šaljući na taj način univerzalnu poruku o drugarstvu i humanosti.

Akciji se organizovano pridružila i osnovna škola „Vuk Karadžić“ čiji su učenici u velikom broju posetili Gradsku biblioteku.